Hrabina Cosel
Najsłynniejsza metresa i więzień Saksonii

Portret Anny Konstancji Hrabiny von Cosel (1680-1765)
Portret Anny Konstancji Hrabiny von Cosel (1680-1765)

Jej wzlot na dworze Augusta Mocnego był błyskawiczny, jej upadek zakończony dożywotnim więzieniem w Stolpen tym bardziej dotkliwy. Urodzona 17.10.1680 r. w majątku Depenau w Holstein Cosel pochodziła ze starego szlacheckiego rodu – von Brockdorff. We wczesnej młodości Konstancja została damą dworu na zamku Gottdorf niedaleko Schleswig, a później w Wolfenbüttel.

Ośmioletniemu pobytowi na dworze kres przyniosła nieplanowana ciąża. Informacje na temat ojca oraz losów dziecka nie zachowały się. Po zhańbieniu się nieślubnym dzieckiem Anna Konstancja poślubiła saksońskiego tajnego radcę i ministra finansów Adolfa Magnusa von Hoyma i przeniosła się do Drezna. Małżeństwo rozpadło się jednak po krótkim czasie. W styczniu 1705 r. Hoym wniósł pozew o rozwód.

Podczas pożaru, który wybuchł w domu Hoymów, na Annę Konstancję zwraca uwagę sam August Mocny. Po doświadczeniach z nieślubnym dzieckiem i nieudanym małżeństwem Konstancja nie zgadza się jednak na zostanie królewską metresą. Mimo tego latem 1705 r. wprowadza się do domu przy Taschenberg, bezpośrednio w sąsiedztwie zamku. W grudniu 1705 r. otrzymuje tajną pisemną umowę, na mocy której staje się królewską małżonką. August obiecuje jej dozgonną wierność, a ona czuje się księżną i królową. Dodatkowo cesarz nadaje jej tytuł hrabiny von Cosel.

Jej aspiracje, zachowanie i silne wpływy znacząco wykraczały poza ogólnie przyjęte normy. W celu przeforsowania interesów politycznych najlepszym rozwiązaniem wydawała się nowa, pochodząca z Polski faworyta. Ta znalazła się bardzo szybko w osobie hrabiny Marii Magdaleny von Dönhoff. Cosel pozbawiona swojej funkcji metresy, musiała opuścić swoją rezydencję – pałac Taschenbergpalais i wynieść się do Pillnitz. Ciąg wydarzeń i sprzeczek jak chociażby wypominanie królowi jego obietnicy małżeństwa doprowadziły w końcu do uwięzienia hrabiny.

W wigilię 1716 r. 36-letnia wówczas Cosel przywieziona została na twierdzę Stolpen. Zmarła w wieży Jana (Cosel) w wieku 84 lat jako stara, zapomniana i upokorzona przez życie kobieta. Murów zamku nie opuściła nawet po swojej śmierci. Miejsce pochówku hrabiny znajduje się w dawnej kaplicy zamkowej.

Dziś hrabina Cosel zalicza się do najsłynniejszych kobiet saksońskiej historii. Wśród wszystkich kochanek Augusta Mocnego zajmuje niewątpliwie miejsce szczególne. Jest symbolem bogatego w wydarzenia okresu unii polsko-saksońskiej i czasów saskiego baroku.

Utworzona na trzech piętrach wieży Jana (Cosel) wystawa stała przypomina o pełnym przygód i zrządzeń losu życiu hrabiny. Wystawa »Stolpen dożywotnio« rzuca światło na »Mit hrabiny Cosel«. Podziwiać można oryginalne eksponaty jak „biblia Cosel“ czy nowo nabyty oryginalny list pisany przez samą hrabinę, a także liczne obiekty powiązane z jej osobą.